Pages

شاعره ۽ ليکڪا دادي پوپٽي هيرا ننداڻي کي سنڌو سڀيتا سٿ پاران 13 ڊسمبر 2016 تي آرٽس ڪونسل ڪراچي ۾ پيش ڪيل ڀيٽا واري تقريب












video

https://www.youtube.com/watch?v=Ug51khJJScM&feature=player_embedded
عوامي آواز نيز رپورٽ؛ اسد ممتاز رڏ
شاعره ۽ ليکڪا دادي پوپٽي هيرا ننداڻي کي سنڌو سڀيتا سٿ پاران 13 ڊسمبر 2016 تي آرٽس ڪونسل ڪراچي ۾ پيش ڪيل ڀيٽا واري تقريب

تقريب کي خادم سومرو باري منگي روچي رام ذوالفقاربھڻ علي راز شر امدج دراني ۽ ٻين خطاب ڪيو
تقريب ۾ وڏي انگ ۾ اديبن شاعرن ،صحافين ۽ سول سوسائٽي جي معززن شرڪت ڪئي.

آتم ڪهاڻي ڪنهن به شخص جي پنهنجي متعلق لکيل حياتيءَ جي احوال يا سوانح عمري کي، آتم ڪهاڻي سڏبو آهي. سنڌي ۾ لکيل آتم ڪهاڻين جو مختصر احوال

آتم ڪهاڻي

ڪنهن به شخص جي پنهنجي متعلق لکيل حياتيءَ جي احوال يا سوانح عمري کي، آتم ڪهاڻي سڏبو آهي.

سنڌي ۾ لکيل آتم ڪهاڻين جو مختصر احوال

سنڌي ٻوليءَ ۾ جن عالمن، اديبن ۽ شاعرن پنهنجي حياتيءَ جو احوال لکيو، تن جو ڪجهه تفصيل هن طرح آهي:
  • مرزا قليچ بيگ ”سائو پن، ڪارو پنو“، *علامه ڊاڪٽر دائودپوٽو ”منهنجي مختصر آتم ڪهاڻي“
  • جي. ايم سيد ”پنهنجي ڪهاڻي پنهنجي زباني“ (ٻه جلد ڇپيل، ڪل 5 جلد لکيل)
  • شيخ اياز “ڪٿي نه ڀڃبو ٿڪ مسافر“ (4 جلد) ۽ ”جڳ مڙوئي سپنو“
  • رئيس ڪريم بخش نظاماڻي ”ڪيئي ڪتاب“ (ٻه جلد)
  • هري دلگير ”چولو منهنجو چِڪ ۾“ ۽ ”گند جنين جي گوڏ ۾“
  • پوپٽي هيراننداڻي ”منهنجي جيون جا سونا روپا ورق“
  • موتي لال جوتواڻي ”آتم ڪٿا جي نالي ۾
  • هري موٽواڻي ”آخري پنا“
  • ڪيرت ٻاٻاڻي ”ڪجهه لڪايم، ڪجهه ٻڌايم“ (4 جلد)
  • گوبند مالهي ”ڳالهيون منهنجي ڳوٺ جون“، (5 جلد)
  • نارائڻ داس ملڪاني ”نرالي زندگي“
  • ريٽا شهاڻي ”ٻپهريءَ جا ٻه پل“جيڪو سندس ٻن آتم ڪٿائي ڪتابن ”گهنڊ ڄاڻ وڳو ۽ ٻپهريءَ جا ٻه پل“ جو گڏيل ڪتاب آهي.
  • نارائڻ ڀارتي ”سرءُ جا پن“
  • موهن ڪلپنا ”بک، عشق، ادب“
  • رام پنجواڻي ”يادگيريون“ ارجن سڪايل“ غفائن جي ياترا“
  • ٻلديو گاجرا“زندگيءَ جا ورق“
  • محمد اسماعيل عرساڻي“ سکر سيئي ڏينهن“
  • لعل بن يوسف ”منهنجي پنهنجي ڪهاڻي “
  • الهبچايو مرڻاس“ سورن سانڍياس“
  • جمال ابڙو ’ڪٿا‘ جي عنوان هيٺ پنج جلد الڳ الڳ نالن سان: ”ڏسي ڏوهه اکين سين“، ”اونهي ڳالهه اسرار جي“ “ٿوهر ۾ ڳاڙها گل“، ”ايندو نه وري هي وڻجارو“ ۽ ”مر پيا مِينهن وسن“
  • محمد صديق مسافر ”منازل مسافر بمع ڪليات مسافر“
  • آپا شمس عباسي ”ڳالهيون پيٽ ورن ۾“
  • غلام فاطمه شيخ، ”شيخياڻي جي ڪهاڻي“
  • نائون مل هوتچند ڀوڄواڻي“نائون مل جون يادگيريون“، (انگريزيءَ مان ترجمو) *قاضي فيض محمد ”منهنجو سفر“
  • ڊاڪٽر جگديش لڇاڻي ”ادبي زندگي“
  • لعل پشپ ”آتم جيوني“، ”حياتين جا حصا“، ”ڌرتيءَ ڌڪاڻل“، ”الهاس نگر واسي“، ”ٽه مورتي“ (5 جلد)
  • هولا رام هنس ”آتم ڪٿا هڪ اديب جي“
  • عالي شاهه (بدين) ”منهنجي ماضيءَ جا ورق“
  • عبدالجبار جوڻيجو ”ملهار“ ۽ ”مجاز“ (ٻه جلد)
  • ڊاڪٽر محمد لائق زرداري ”ڪيم روح رهاڻ“
  • عبدالحميد قريشي ”يادِ ايام“
  • عبدالغفور الستي “ٻنڌڻ ٻاروچن جا“
  • چترو ناگپال“جيون جهلڪيون“
  • لڇمڻ ڪومل ”وهي کاتي جا پنا“(ٻه جلد ڇپيل)
  • پروانو سيوهاڻي ”منهنجو ننڍپڻ“
  • عزيز ڀنگوار ”مان ڏوهي آهيان“
  • عبدالله چنا ”پنهنجي ڳالهه“
  • ميمڻ عبدالمجيد سنڌي ”گهڙيون گهاريم جن سين“
  • تاجل بيوس “ڏکيا سکيا ڏينهڙا“ (3 جلد) *شبنم گل ”منهنجو سورج مکي“
  • سوز هالائي ”ڪويءَ جي ڪٿا“
  • گڻيش ٻالاڻيءَ جو ”منهنجي ڪهاڻي، ڪجهه نئين ڪجهه پراڻي“
  • سرڪش سنڌيءَ جي ”جوڻيون جڳ جهان جون“
  • ڊاڪٽر جگديش لڇاڻيءَ جي ”ادبي زندگي“
  • مخدوم طالب الموليٰ ”منهنجو ننڍپڻ“
  • غفار تبسم جو ”سيئي جوڀن ڏينهن“ (هڪ جلد).
    ان کان سواء
  • اِيم. ايڇ پنهور جي آتم ڪٿا “جگ بيتي آپ بيتي“ به سنڌيءَ ۾ ڇپيل آهي. جيڪا سندس انگريزيءَ ۾ لکيل آتم ڪٿا جو سنڌي ترجمو آهي، جيڪو ترجمو مشهور آرڪيالاجسٽ حاڪم علي شاهه بخاريءَ ڪيو آهي.
    ان کان سواءِ محترمه شهيد بينظير ڀُٽو جي آتم ڪهاڻيءَ جو انگريزيءَ مان سنڌي ترجمو ”پورب ڄائي“ جي نالي سان مراد علي مرزا جو پڻ ڇپيل آهي.
    Ref:https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%AA%D9%85_%DA%AA%D9%87%D8%A7%DA%BB%D9%8A

Sindhi Alphabet

مڪمل (پوري ) الف بي

ا ب ٻ ڀ ت ٿ ٽ ٺ ث  پ ج ڄ  جھ ڃ چ ڇ  ح خ د ڌڏ ڊڍ ذ رڙ ز س ش ص ض ط ظ  ع غ  ف ڦ ق ڪ ک گ ڳ گھ ڱ ل م ن ڻ و ه ء ي

زبر جو آواز
اَ بَ ٻَ ڀَ تَ ٿَ ٽَ ٺَ ثَ  پَ جَ ڄَ  جھَ ڃَ چَ ڇَ  حَ خَ دَ ڌَڏَ ڊَڍَ ذَ رَڙَ زَضَ سَ شَ صَ ضَ طَ ظَ  عَ غَ  فَ ڦَ قَ ڪَ کَ گَ ڳَ گھَ ڱَ لَ مَ نَ ڻَ وق هَ ءَ يَ

مشق زبر
اَٺَ  اَڌَاَڏَ وَٽَ وَڻَ     اَڪَ  وَڄَ   ٿَڻَ   دَڳَ  ڌَپَ   ڌَڪَ   ڌَڻَ  ڏَٽَ   ڊَڀَ    ڍَرَ  ڍَڪَ   ڳَلَ   کَلَ   رَڳَ    گھَرَ    لَڪَ      هَٿَ     هَڏَ       هَرَ    جَهلَ     ڦَلَ  ٻَه   ڇَه   سَتَ  اَٺَ   نَوَ   ڏَهَ
                                            2     6     7      8     9   10

زير جو    آواز
اِ بِ ٻِ ڀِ تِ ٿِ ٽِ ٺِ ثِ  پِ جِ ڄِ  جھِ ڃِ چِ ڇِ  حِ خِ دِ ڌِ ڏِ ڊِ ڍِ ذِ رِڙِ زِ سِ شِ صِ ضِ طِ ظِ  عِ غِ  فِ ڦِ قِ ڪِ کِ گِ ڳِ گھِ ڱِ لِ مِ نِ ڻِ وِ هِ ءِ يِ

مشق زير
وِٺِ     دِلِ       ڌِڪِ         گِڏِ         ڪِوِلِ      اِٽَ       ڍِرَ     رِٿَ     رِڍَ      وِکَ         ڍِڳَ        ڊِٻَ          ڊِگھَ    ڍِڪَ     ڳِجھَ        ڇِڪَ     ڏِکَ   ڄِڀَ        رِڇَ       رِڏَ        ڪِرِڪِرِ   تِرِتِرِ   چِرِچِرِ

پيش جو    آواز

اُ بُ ٻُ ڀُ تُ ٿُ ٽُ ٺُ ثُ  پُ جُ ڄُ  جھُ ڃُ چُ ڇُ  حُ خُ دُ ڌُ ڏُ ڊُ ڍُ ذُ رُڙُ زُ سُ شُ صُ ضُ طُ ظُ  عُ غُ  فُ ڦُ قُ ڪُ کُ گُ ڳُ گھُ ڱُ لُ مُ نُ ڻُ وُ هُ ءُ يُ
مدجو آواز
آ با ٻا ڀا تا ٿا ٽا ٺا ثا  پا جا ڄا  جھا ڃا چا ڇا  حا خا دا ڌا ڏا ڊا ڍا ذا را ڙا زا سا شا صا ضا طا ظا  عا غا  فا ڦا قا ڪا کا گا ڳا گھا ڱا لا ما نا ڻا وا ها ء يا
ومجهولجو آواز
او بو ٻو ڀو تو ٿو ٽو ٺو ثو  پو جو ڄو  جھو ڃو چو ڇو  حو خو دو ڌوڏو ڊو ڍو ذو رو ڙو زو سو شو صو ضو طو ظو  عو غو  فو ڦو قو ڪو کو گو ڳو گھو ڱو لو مو نو ڻو وو هو ء يو


ومجهول(آو)جو آواز
اوَ بوَ ٻوَ ڀوَ توَ ٿوَ ٽوَ ٺوَ ثوَ  پوَ جوَ ڄوَ  جھوَ ڃوَ چوَ ڇَو  حَو خَو دَو ڌَوڏَو ڊَو ڍَو ذَو رَو ڙَو زَو سَو شَو صَو ضَو طَو ظَو  عَو غَو  فَو ڦَو قَو ڪَو کَو گَو ڳَو گھَو ڱَو لَو مَو نَو ڻَو وَو هَو ء يَو
ومعروف (اُو)جو آواز
اُو بُو ٻُو ڀُو تُو ٿُو ٽُو ٺُو ثُو  پُو جُو ڄُو  جھُو ڃُو چُو ڇُو  حُو خُو دُو ڌُوڏُو ڊُو ڍُو ذُو رُو ڙُو زُو سُو شُو صُو ضُو طُو ظُو  عُو غُو  فُو ڦُو قُو ڪُو کُو گُو ڳُو گھُو ڱُو لُو مُو نُو ڻُو وُو هُو ء يُو
(ي)مجهولجو آواز
اي بي ٻي ڀي تي ٿي ٽي ٺي ثي  پي جي ڄي  جھي ڃي چي ڇي  حي خي دي ڌي ڏي ڊي ڍي ذي ري ڙي زي سي شي صي ضي طي ظي  عي غي  في ڦي قي ڪي کي گي ڳي گھي ڱي لي مي ني ڻي وي هي ء يي

پڙھڻ جا جزا

پڙهڻ ڇا آهي؟ پڙهڻ ٻولي سکڻ جو اهم پهلو ۽ مهارت آهي. اظهار خيال جي لکت واري شڪل کي سڃاڻي پڙھيو ويندو آهي. ان عمل ۾ آوازن ۽ انهن جي عالمتن ۽ صحيح اعرابن کي سڃاڻي وڏي آواز يا خاموشيَء سان پڙهي ان جو مفهوم سمجهڻ کي پڙهڻ چيو ويندو آهي. پڙهڻ واري مهارت جي ڪري انسان پڙهيل لکيل سڏيو ويندو آهي ۽ معاشري ۾ عزت ۽ وقار قائم ڪندو آهي. پڙهڻ تعليم ۽ تربيت جو پهريون قدم آهي. جنهن جي ذريعي انسان علم ۽ هنر جي خزانن تائين رسندو آهي. دنيا داري جو ڪاروبار هالئڻ ان الِء آسان ٿي ويندو آهي. ذهن ۽ عقل ۾ پختگي ايندي آهي ۽ روزمره جي معاملن کان باخبر رهندو آهي. پڙهڻ ذهني تفريح جو ذريعو پڻ آهي. تهذيب ۽ تمدن جون رونقون پڙھڻ جي ڪري آهن ڇو ته پڙهڻ سان ئي انسان سکندو آهي. انسان جيترو پڙهندو اوترو ان جي معلومات ۾ واڌارو ايندو. پڙهڻ ئي روزگار جا موقعا فراهم ڪندو آهي ۽ دفتري ۽ ڪاروباري معاملن ۾ مدد ڏيندو آهي. پڙهڻ جي عمل ۾ ذهن، ڏسڻ ، ٻڌڻ ۽ ڳالهائڻ جا حواس نهايت اهم ڪردار ادا ڪندا آهن ان سان گڏ و گڏ ُ جسماني حرڪتون به پڙهڻ جي عمل کي نکارينديون آهن تحقيق مطابق پڙهڻ جي مهارت کي پنجن جزن ۾ ورهايو ويو آهي . 1 )صوتي ڄاڻ 2 )آواز جو علم 3 )رواني 4 )لفظن جو ذخيرو 5 )سمجهي پڙهڻ پهريون مرحلو: پڙهڻ کان پهريون پڙهندڙ ڪتاب پڪڙيندو آهي ۽ صفحا صحيح طرح اٿالئيندو آهي ڪتاب جي شروع ۽ آخر کي سڃاڻيندو آهي آکاڻي ٻڌندو ۽ جواب ڏيندو آهي تصويرن جي معنى ڪڍندو ۽ انهن تي توجھ ڏيندو آهي ڪجھ اکرن کي سڃاڻيندو آهي. پڙهڻ جي آرزو ڪندو ۽ ان ۾ دلچسپيَء جو اظهار ڪندو آهي. 

”پير پير جو پنهنجو پنڌ“ شاعريءَ جي سڳنڌ ڀريو گلدستو محمد سليمان وساڻ Rakhial Morai

پير پير جو پنهنجو پنڌ“ شاعريءَ جي سڳنڌ ڀريو گلدستو

محمد سليمان وساڻ

سنڌ ي ٻوليءَ جي 12 شاعرن ۽ شاعرائن جي شاعريءَ جو گڏيل مجموعو ”پير پير جو پنهنجو پنڌ“ منهنجي هٿن ۾ آهي. هن 12 تخليقڪارن مان ڪجهه سينئر آهن ته ڪجهه کي شاعريءَ جي ميدان ۾ ايندي ٿورو عرصو ٿيو آ. وفا گل محمد جمالي اڄڪلهه شاعري ڪرڻ سان گڏ شاعريءَ کي ڇپائڻ لاءِ چڱيون ڪوششون پيو ڪري.
شاعري پنهنجي اندر جي آواز ۽ احساس کي ٻين تائين پهچائڻ جو سگهارو ذريعو آهي. شاعري ذريعي ٿورين سٽن ۾ وڏا پيغام پر سگهاري انداز ۾ منتقل ڪيا وڃن ٿا. ڪتاب ۾ موجود ڪجهه شاعر دوستن سان تمام گهڻي ويجهڙائي رهي آهي. جيئن ذوالفقار بهڻ منهنجي انهن دوستن مان آهي جن مونکي ادبي دنيا ۾ آڻي رهنمائي ڪئي. ذوالفقار سان ڪراچيءَ ۾ رهندي سنڌي ادبي ايسوسيئيشن فيسبوڪ جي پليٽفارم تان ڪم شروع ڪيوسين. اڄڪلهه ذوالفقار سوشل ميڊيا کان پاسيرو آهي پر ساڻس دوستي پڪي ۽ پختي آهي. سندس شاعريءَ ۾ اميد جو پيغام سمايل هوندو آهي، سندس شاعري ۾ حالتن ۽ مشڪلاتن جو ذڪر هوندو آهي.
سائنڻ اندرا پوناوالا هند ۽ سنڌ جي مشهور شاعره آهي. سندس کوڙ ڪتاب ڇپيا آهن. هو شاعره هجڻ سان گڏ بهترين ڪهاڻيڪاره به آهي. 2013ع ۾ اندرا صاحبه جڏهن سنڌ آئي هئي ته ساڻس مختلف پروگرامن، سمنڊ ڪناري، ڪراچي جي مندرن يا اخباري آفيسن ۾ ساڻس گڏ هيس. هو ڏاڍي حساس شخصيت جي مالڪه آهي. ظلم ۽ اڻ برابري واري حالتن کي ڏسندي روئي پوندي آهي ۽ درد سندس لفظ بڻجي ويندا آهن. هوءَ سنڌ ڌرتي ۽ ڪائنات جي فطرتي حسناڪين سان اڻ ميو پيار ڪندي آهي. سندس غزل جون هي سٽون ته پڙهو:
دنيا سان پيار منهنجو، اکرين بيان ڪونهي
ڌرتيءَ مثال سندر، ٻيو ڪو جهان ڪونهي.
عبد الواحد سومرو عرف مجروح ڀٽشاهي منهنجي ويجهن دوستن مان هڪ آهي. هن سان هجتون به هلنديون آهن ته مذاق ۽ مستي به هلندي آهي. هو سنڌ سلامت سٿ جو سرگرم رڪن آهي. سندس شاعري روح جي پاتال ۾ ديرو ٺاهي ٿي وٺي.
عشق جي هن کيل کان هئي مونکي هر ڪنهن ڪئي منع،
پوءِ به اي مجروح، آخرڪار مون هي ڇا ڪيو.

امداد سهتي جي شاعري سدائين سوشل ميڊيا تي پڙهندو رهندو آهيان. امداد اسان جو رهنما آهي. هو سدائين حوصلو بڻجي اسان جي سگهه وڌائيندو رهيو آهي. سندس شاعري ڊزائن جي انداز ۾ ڊجيٽل بوڪ ايڊيشن جي صورت ۾ به سنڌ سلامت ڪتاب گهر ۾ پيش ٿيندي رهي آهي. هو بهترين شاعر آهي جيڪو زماني جي ڏکن سورن کي لفظن جا ويس پارائي شاعري بڻائي ٿو ڇڏي.
ماهين هيسباڻي جي شاعري ٿوري ئي سهي پر پاڻ ڏانهن توجهه ڪرائي وجهي ٿي. هوءَ حساس شاعره آهي جنهن جي لفظن ۾ اثر آهي. هوءَ شاعري کي سهڻي انداز ۾ ادا ڪرڻ به ڄاڻي، ڇو ته پاڻ بهترين ڪمپيئر آهي. سندس شاعري ۾ مجاز جا رنگ موجود آهن.
مان ته ڏسنديس پئي تون ڏس نه ڀلي،
منهنجي اکڙين کي تون نه روڪ سڄڻ.

فرزانه شاهين سينيئر شاعره ۽ ڪهاڻيڪاره آهي. هو بهادر ليکڪه آهي جيڪا زماني جي حالتن ۽ عورتن سان ٿيندڙ منفي رويي کي بنا ججهڪ پنهنجي قلم ذريعي لکي ٿي.
صنم نجيب سٺي شاعره آهي جنهن اردو ۽ سنڌي ۾ شاعري ڪئي آهي. شبانه عالماڻي شاعري جي دنيا ۾ جلد پنهنجو نالو روشن ڪيو آهي. 
ارشاد سومرو، وفا گل محمد جمالي، فرهاد جروار سميت هن ڪتاب ۾ موجود سڀني شاعرن جي شاعريءَ خوبصورت رنگن ذريعي شاعريءَ جو گلدستو ٺاهي ورتو آهي.
جي ايم لاڙڪ مونتي مهربان رهندو آهي. سندس ڪتابن جا تحفا سندس ياد ڏياريندا رهن ٿا. هو حساس شاعر آهي. هر ڪيفيت ۽ هر ڏکاري احساس کي شاعري جا رنگ ڏئي اسان سان شيئر ڪندو آهي.
مجموعي طور ايئن چئجي ته هي ڪتاب ”پير پير جو پنهنجو پنڌ“ شاعريء جو گلدستو آهي ته ان ۾ ڪوبه وڌاءُ نه ٿيندو.

___



'پير پير جو پنھنجو پنڌ' ............ مٺل جسڪاڻي نوجوان شاعر جي ايم لاڙڪ (GM Larik) جي مھرباني، جنھن "وفا" پبليڪيشن شھداد ڪوٽ جو ڇپرايل پھريون ڪتاب "پير پير جو پنھنجو پنڌ" ڏياري موڪليو. ھي ڪتاب گڏيل شاعري جو مجموعو، وفا گل محمد جمالي مرتب ڪيو آھي. ھن ڪتاب ۾ ڇھہ شاعر ۽ ڇھہ شاعرائون شامل آھن. ڪتاب جا صفحا اٿلائيندي مرتب طرفان "ڪوشش" عنوان سان "پنھنجي پاران" واريون سٽون پڙھي، سٽاءُ ۾ سندس نالو ڳولي، صفحي 99 جي نشاندھي نوٽ ڪري، ڄاڻايل صفحي تي پھتس، تہ ان صفحي تي ڇپيل غزل تي نظر پئي! آئون اھو غزل پڙھڻ لاءِ ان صفحي تي نہ پھتو ھئس، پر بي خيالي ۾ غزل جي پھرين سٽ پڙھجي وئي! اوھان بہ پڙھو: ھو سبب جيڪو مون لاءِ اتساھہ جو اھو غزل ٽنڊو الھہ يار جي نوجوان، سھڻي، سريلي شاعر فرھاد جروار (Farhad Jarwar) جو آھي. جڏھن تہ آئون مرتب بابت ڄاڻڻ لاء ان صفحي تي پھتو ھئس! بھرحال، پنو اٿلايم تہ صفحي 101 تي "خوبصورت خيالن جو سھڻو شاعر: وفا گل محمد جمالي" جي عنوان سان "ثمينہ بلوچ، حيدراباد" جي تحرير پڙھڻ لاءِ ملي. 160 صفحن تي مشتمل ھن ڪتاب جي قيمت 300 روپيا آھي، جنھن جي عيوض ترتيبوار اندرا شبنم پونا والا (Indira Poonawala)، ماھين ھيسباڻي، امداد سھتو (Imdad Sahito)، عبدالواحد سومرو مجروح ڀٽشاھي (Abdul Wahid Soomro)، فرزانہ شاھين، شبانہ عالماڻي، فرھاد جروار، ھي ڪتاب آڻيندڙ نوجوان وفا گل محمد جمالي، صنم نجيب، ارشاد سومرو، ذوالفقار بھڻ (Zulfiqar Behan) ۽ جي ايم لاڙڪ جو تعارف ۽ سندن شاعري تي راءِ کان پوءِ انھن جي چونڊ شاعري شامل آھي. گڏيل شاعري جي ھن مجموعي تي بشير منگي، درد ھوش محمد ابڙو، وسيم آڪاش سيتائي (Wasim Aakash Sitai) ۽ نسرين الطاف جا ويچار بہ آھن. گڏيل شاعري جي ڪنھن بہ مجموعي تي آئون راءِ ڏيڻ چاھيندي بہ، ھنن سٽن کان اڳ ۾ نہ لکي سگھيو آھيان! اڄ بہ، آئون پنھنجي راءِ پاڻ تائين محدود رکڻ بھتر ٿو سمجھان. مون کي اميد آھي تہ جي ايم لاڙڪ سميت آپا اندرا، امداد سھتو، واحد سومرو، فرھاد جروار، ذوالفقار بھڻ سميت شامل ڪو بہ شاعر، ڪا بہ شاعرہ ناراض نہ ٿيندو / ٿيندي.

'پير پير جو پنھنجو پنڌ'
............ مٺل جسڪاڻي
نوجوان شاعر جي ايم لاڙڪ (GM Larik) جي مھرباني، جنھن "وفا" پبليڪيشن شھداد ڪوٽ جو ڇپرايل پھريون ڪتاب "پير پير جو پنھنجو پنڌ" ڏياري موڪليو. ھي ڪتاب گڏيل شاعري جو مجموعو، وفا گل محمد جمالي مرتب ڪيو آھي. ھن ڪتاب ۾ ڇھہ شاعر ۽ ڇھہ شاعرائون شامل آھن.
ڪتاب جا صفحا اٿلائيندي مرتب طرفان "ڪوشش" عنوان سان "پنھنجي پاران" واريون سٽون پڙھي، سٽاءُ ۾ سندس نالو ڳولي، صفحي 99 جي نشاندھي نوٽ ڪري، ڄاڻايل صفحي تي پھتس، تہ ان صفحي تي ڇپيل غزل تي نظر پئي!
آئون اھو غزل پڙھڻ لاءِ ان صفحي تي نہ پھتو ھئس، پر بي خيالي ۾ غزل جي پھرين سٽ پڙھجي وئي! اوھان بہ پڙھو:
ھو سبب جيڪو مون لاءِ اتساھہ جو
اھو غزل ٽنڊو الھہ يار جي نوجوان، سھڻي، سريلي شاعر فرھاد جروار (Farhad Jarwar) جو آھي. جڏھن تہ آئون مرتب بابت ڄاڻڻ لاء ان صفحي تي پھتو ھئس!
بھرحال، پنو اٿلايم تہ صفحي 101 تي "خوبصورت خيالن جو سھڻو شاعر: وفا گل محمد جمالي" جي عنوان سان "ثمينہ بلوچ، حيدراباد" جي تحرير پڙھڻ لاءِ ملي.
160 صفحن تي مشتمل ھن ڪتاب جي قيمت 300 روپيا آھي، جنھن جي عيوض ترتيبوار اندرا شبنم پونا والا (Indira Poonawala)، ماھين ھيسباڻي، امداد سھتو (Imdad Sahito)، عبدالواحد سومرو مجروح ڀٽشاھي (Abdul Wahid Soomro)، فرزانہ شاھين، شبانہ عالماڻي، فرھاد جروار، ھي ڪتاب آڻيندڙ نوجوان وفا گل محمد جمالي، صنم نجيب، ارشاد سومرو، ذوالفقار بھڻ (Zulfiqar Behan) ۽ جي ايم لاڙڪ جو تعارف ۽ سندن شاعري تي راءِ کان پوءِ انھن جي چونڊ شاعري شامل آھي.
گڏيل شاعري جي ھن مجموعي تي بشير منگي، درد ھوش محمد ابڙو، وسيم آڪاش سيتائي (Wasim Aakash Sitai) ۽ نسرين الطاف جا ويچار بہ آھن.

گڏيل شاعري جي ڪنھن بہ مجموعي تي آئون راءِ ڏيڻ چاھيندي بہ، ھنن سٽن کان اڳ ۾ نہ لکي سگھيو آھيان! اڄ بہ، آئون پنھنجي راءِ پاڻ تائين محدود رکڻ بھتر ٿو سمجھان. مون کي اميد آھي تہ جي ايم لاڙڪ سميت آپا اندرا، امداد سھتو، واحد سومرو، فرھاد جروار، ذوالفقار بھڻ سميت شامل ڪو بہ شاعر، ڪا بہ شاعرہ ناراض نہ ٿيندو / ٿيندي.

Gm Jamali with Indira Poonawala and 36 others. July 18 • وفا پبليڪيشن، شهدادڪوٽ پاران گڏيل شاعريءَ جو مجموعو ’’پير پير جو پنهنجو پنڌ‘‘ اشاعتي مرحلي ۾ آهي. هن گڏيل ڪتاب ۾ ناميارا شاعر ۽ شاعرائون موجود آهن. جن ۾ اندرا شبنم پوناوالا ، ماهين هيسباڻي، امداد سهتو، عبدالواحد سومرو ''مجروح ڀٽ شاهي'' ، فرزانه شاهين ، شبانه عالماڻي، فرهاد جروار ، وفا گل محمد جمالي، صنم نجيب، ارشاد سومرو، ذوالفقار بهڻ ۽ جي ايم لاڙڪ شامل آهن. وفا گل محمد جمالي پاران مرتب ڪيل هي مجموعو انڊونيشين پيپر تي، پڪي جلد ۾ 160 پيجز تي مشتمل آهي. جنهن جو ملهه: -/300 روپيه آهي. گهرائڻ لاءِ لکو: 03337504137

July 18 · 
https://static.xx.fbcdn.net/rsrc.php/v3/yB/r/-pz5JhcNQ9P.png

وفا پبليڪيشن، شهدادڪوٽ پاران گڏيل شاعريءَ جو مجموعو ’’پير پير جو پنهنجو پنڌ‘‘ اشاعتي مرحلي ۾ آهي. هن گڏيل ڪتاب ۾ ناميارا شاعر ۽ شاعرائون موجود آهن. جن ۾ اندرا شبنم پوناوالا ، ماهين هيسباڻي، امداد سهتو، عبدالواحد سومرو ''مجروح ڀٽ شاهي'' ، فرزانه شاهين ، شبانه عالماڻي، فرهاد جروار ، وفا گل محمد جمالي، صنم نجيب، ارشاد سومرو، ذوالفقار بهڻ ۽ جي ايم لاڙڪ شامل آهن. وفا گل محمد جمالي پاران مرتب ڪيل هي مجموعو انڊونيشين پيپر تي، پڪي جلد ۾ 160 پيجز تي مشتمل آهي. جنهن جو ملهه: -/300 روپيه آهي. گهرائڻ لاءِ لکو: 03337504137

selection of content and organization of learning experiences Date:06-09-2016 5:30 to 6:30 Facilitator: Zulfiqar Behan @AIOU Karachi.

it was nice experience i conducted a seminar title as  selection of content and organization of learning experiences
Date:06-09-2016
5:30 to 6:30
Facilitator: Zulfiqar Behan
@AIOU Karachi.

Principles and significance (need) of curriculum design Course: Curriculum development C.C.838 Date :06-09-2016 4:30 to 5:30 Course facilitator : Zulfiqar Behan @AIOU Karachi.


conducted seminor on Principles and significance (need) of curriculum design
Course: Curriculum development
C.C.838
Date :06-09-2016
4:30 to 5:30
Course facilitator : Zulfiqar Behan
@AIOU Karachi.

Topic: Modes of education Course Name: Foundation of Education Course Code:831 dated:5th Sept 2016 @AIOU Karachi.

Topic: Modes of education
Course Name: Foundation of Education
Course Code:831
dated:5th Sept 2016
@AIOU Karachi.

Pakistan Reading Project (Baluchistan) Organizing 4 days workshop (30 Aug-02 sept. orientation on B.Ed (Hon) & ADE courses..venue :LEJ University of karachi ...participants:teaching faculty University and teacher training colleges of Baluchistan..Master Trainers: Zulfiqar Behan,Sadia Mobin and Noor Ahmed.

Pakistan Reading Project (Baluchistan) Organizing 4 days workshop (30 Aug-02 sept. orientation on B.Ed (Hon) & ADE  courses..venue :LEJ University of karachi  ...participants:teaching faculty  University and teacher training colleges of Baluchistan..Master Trainers: Zulfiqar Behan GECE Lyari Karachi,Sadia Mobin GCE Jamiamilia Malir and Noor Muhammad Lasbaila university.
Aamir Naeem Pakistan Reading Project (Baluchistan).
Pakistan Reading Project (Baluchistan) Organizing 4 days workshop (30 Aug-02 sept. orientation on B.Ed (Hon) & ADE courses..venue :LEJ University of karachi ...participants:teaching faculty University and teacher training colleges of Baluchistan..Master Trainers: Zulfiqar Behan GECE Lyari Karachi,Sadia Mobin GCE Jamiamilia Malir and Noor Muhammad Lasbaila university. Aamir Naeem Pakistan Reading Project (Baluchistan).





day 2
Recitation of holy Quran
Reflection
Standards of Reading
Experience lesson urdu
Orientation of integrated ADE courses.
It was nice experience when i demonstrated a lesson
video






USAID Sindh Reading Program Review of supporting reading material for grade 1&2 at TRC held on 22-26 August 2016.organised by BOC with collaboration of SRP sindh reading program. Facilitators of workshop. 1.Zulfiqar Bachani(Director CPD) 2.Aftab Khushik (Manager Assessment) 3.Shabana Shaikh (Manager Material development) 4.Tooba Coordinators of workshop were 1.Idress Jatoi (Sindhi) 2.Yasin Shaikh (Urdu) Members of sindhi group. 1.Dilshad Detho 2.Imdad Lakho 3.Din Mohd 4.Aabdul Hameed Khoso 5.Salma Rajper 6.Asmat fatima 7.Fozia Memon 8.Yousif Joyo 9.Asma Soomro. 10.Aziz ullah Panhwar 11.Zulfiqar Behan. The objectives of review were; To highlight /remove errors and developing error free Scripted Lesson plans,read aloud and levelled readers.

USAID SINDH READING PROGRAM.Review of supporting reading material for grade 1&2 at TRC held on 22-26 August 2016.organised by BOC with collaboration of SRP sindh reading program.
Facilitators of workshop.
1.Zulfiqar Bachani(Director CPD)
2.Aftab Khushik (Manager Assessment)
3.Shabana Shaikh (Manager Material development)
4.Tooba
Coordinators of workshop were 
1.Idress Jatoi (Sindhi)
2.Yasin Shaikh (Urdu)
Members of sindhi group.
1.Dilshad Detho
2.Imdad Lakho
3.Din Mohd
4.Aabdul Hameed Khoso
5.Salma Rajper
6.Asmat fatima
7.Fozia Memon
8.Yousif Joyo
9.Asma Soomro.
10.Aziz ullah Panhwar
11.Zulfiqar Behan.
The objectives of review were;
To highlight /remove errors and developing error free
Scripted Lesson plans,read aloud and levelled readers.
USAID SINDH READING PROGRAM.Review of supporting reading material for grade 1&2 at TRC held on 22-26 August 2016.organised by BOC with collaboration of SRP sindh reading program. Facilitators of workshop. 1.Zulfiqar Bachani(Director CPD) 2.Aftab Khushik (Manager Assessment) 3.Shabana Shaikh (Manager Material development) 4.Tooba Coordinators of workshop were 1.Idress Jatoi (Sindhi) 2.Yasin Shaikh (Urdu) Members of sindhi group. 1.Dilshad Detho 2.Imdad Lakho 3.Din Mohd 4.Aabdul Hameed Khoso 5.Salma Rajper 6.Asmat fatima 7.Fozia Memon 8.Yousif Joyo 9.Asma Soomro. 10.Aziz ullah Panhwar 11.Zulfiqar Behan. The objectives of review were; To highlight /remove errors and developing error free Scripted Lesson plans,read aloud and levelled readers.



 Zulfiqar Bachani (SRP chief & Prof. Zulfiqar Behan )





USAID SINDH READING PROGRAM.Review of supporting reading material for grade 1&2 at TRC held on 22-26 August 2016.organised by BOC with collaboration of SRP sindh reading program. Facilitators of workshop. 1.Zulfiqar Bachani(Director CPD) 2.Aftab Khushik (Manager Assessment) 3.Shabana Shaikh (Manager Material development) 4.Tooba Coordinators of workshop were 1.Idress Jatoi (Sindhi) 2.Yasin Shaikh (Urdu) Members of sindhi group. 1.Dilshad Detho 2.Imdad Lakho 3.Din Mohd 4.Aabdul Hameed Khoso 5.Salma Rajper 6.Asmat fatima 7.Fozia Memon 8.Yousif Joyo 9.Asma Soomro. 10.Aziz ullah Panhwar 11.Zulfiqar Behan. The objectives of review were; To highlight /remove errors and developing error free Scripted Lesson plans,read aloud and levelled readers.

Visit to Marri and other beautiful point Ayoubia

During workshop it was sunday i and Shqfique memon gece sukkur made  plan to visit marri and ayoubia some pix are momorable.
Shafique ahmed memon ,Assistant Professor gece sukkur and
Zulfiqar Behan






Working as master trainner at LEJ university of.karachi.orientation of B.Ed (hon)and ADE courses

Being a master trainer once again its was a brillient experience .workshop hold on 08-11 August 2016 @LEJ UNIVERSITY OF KARACHI.
THE TITLE OF WORKSHOP WAS ORIENTATION OF B.Ed courses .
Master trainners
Zulfiqar Behan gece lyari
Sadia Mobin.gce jamia milia
Muhammad Saleem PRP.
Participents were teaching faculty geces gces and urdu university and university of karachi.









Day 4 it was last day,participents presented their micro teaching lessons.

I have been Master trainer at hillview hotel islamanad in workshop title orientation of teacher training institute faculty to reading integration & discipline courses developed for ADE & B.Ed (Hons.).it is a wonderful experience teaching at national level where trainees are distiguish university and college faculty members. Day 1on 25th july my sessiom was to de brief the lesson which was deleverd by nadia.a nd other session was a warm up activity about phonemic awareness.

I have been Master trainer at hillview hotel islamanad in workshop title orientation of teacher training institute faculty to reading integration & discipline courses developed for ADE & B.Ed (Hons.).

it is a wonderful experience teaching at national level where trainees are distiguish university and college faculty members. Day 1on 25th july my sessiom was to de brief the lesson which was deleverd by nadia.a nd other session was a warm up activity about phonemic awareness.





I have been Master trainer at hillview hotel islamanad in workshop title orientation of teacher training institute faculty to reading integration & discipline courses developed for ADE & B.Ed (Hons.).it is a wonderful experience teaching at national level where trainees are distiguish university and college faculty members. Day 1on 25th july my sessiom was to de brief the lesson which was deleverd by nadia.a nd other session was a warm up activity about phonemic awareness.

I have been Master trainer at hillview hotel islamabad in workshop title orientation of teacher training institute faculty to reading integration & discipline courses developed for ADE & B.Ed (Hons.).it is a wonderful experience teaching at national level where trainees are distinguished university and college faculty members. Day 1on 25th july my session was to debrief the lesson which was delivered by nadia.a nd other session was a warm up activity about phonemic awareness.

being a master trainer at Islamabad Hillview  some pictures Zulfiqar Behan











HMs Training Karachi photos album

Siraj uddin Tunio ...