Posts

Showing posts from April, 2026

مصنوعي ذهانت (AI)

Image
مصنوعي ذهانت  (AI)  کان اڳتي: مستقبل جون ايجادون ۽ انساني سماج تي اثر ڊاڪٽر ذوالفقار بهڻ انساني تاريخ کي جيڪڏهن غور سان ڏٺو وڃي ته اهو واضح ٿئي ٿو ته انسان هميشه پنهنجي حدن کان اڳتي وڌڻ جي ڪوشش ڪندو رهيو آهي. ڪڏهن هن باهه کي قابو ڪيو، ڪڏهن ڦيٿي ايجاد ڪيو، ۽ ڪڏهن ستارن تائين پهچڻ جا خواب ڏٺا. هر دور ۾ ڪا نه ڪا اهڙي ايجاد سامهون آئي آهي جنهن انسان جي زندگيءَ جو رخ بدلائي ڇڏيو آهي .   اڄ جو دور به اهڙي ئي هڪ وڏي تبديليءَ جو شاهد آهي، جنهن کي اسان Artificial Intelligence يعني مصنوعي ذهانت جي نالي سان سڃاڻون ٿا . مصنوعي ذهانت صرف هڪ ٽيڪنالاجي نه آهي، پر اها هڪ اهڙي سوچ آهي، جيڪا انسان پنهنجي ئي ذهن جي عڪس کي مشينن ۾ پيدا ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي. اهو ڄڻ ته انسان پنهنجي عقل کي پاڻ کان ٻاهر ڪڍي، هڪ نئين شڪل ۾ ڏسڻ چاهي ٿو . ان کان علاوہ ٽيڪنالاجي جي ترقي انساني تاريخ ۾ هميشه انقلاب آندو آهي، پر مصنوعي ذهانت جي آمد ان سلسلي ۾ هڪ نئون باب کوليو آهي . AI اهڙو نظام آهي جيڪو انسان جي سوچ، سکيا ۽ فيصلا ڪرڻ جي عمل کي نقل ڪري ٿو . انهيءَ دور ۾ AI جي ترقي کي صرف هڪ ايجاد نه پر هڪ ذهني ...

سنڌ جي نوجوانن لاءِ جديد دور جون گهرجون، موقعا ۽ رستا. ڊاڪٽر ذوالفقار بھڻ

Image
سنڌ جي نوجوانن لاءِ جديد دور جون گهرجون، موقعا ۽ رستا   ڊاڪٽر ذوالفقار بھڻ   انساني تاريخ جي هر دور ۾ نوجوانن کي قومن جي ترقيءَ جو مرڪزي حيثيت حاصل رهي آهي، پر اڄوڪي ڊجيٽل ۽ عالمي دور ۾ نوجوانن جو ڪردار اڳ کان به وڌيڪ اهم ٿي ويو آهي. ٽيڪنالاجي جي تيز رفتار ترقي، عالمي مقابلو، ۽ معاشي ڍانچي ۾ تبديلين دنيا کي هڪ نئين رخ ڏنو آهي. سنڌ، جيڪا تاريخي، ثقافتي ۽ زرعي لحاظ کان هڪ اهم خطو آهي، اتي جي نوجوانن لاءِ به وقت جي گهرج آهي ته هو روايتي تعليم ۽ روزگار جي حدن کان ٻاهر نڪري، جديد مهارتن ۽ جدت تي ڌيان ڏين. سنڌ ۾ نوجوانن جي موجوده صورتحال  سنڌ جي نوجوانن کي ڪيترن ئي مسئلن کي منهن ڏيڻو پوي ٿو: بيروزگاري ۽ محدود روزگار جا موقعا روايتي تعليم جو غير عملي هجڻ ٽيڪنيڪل ۽ ڊجيٽل مهارتن جي کوٽ رهنمائي ۽ ڪيريئر ڪائونسلنگ جي گهٽتائي پر ان سان گڏ ڪيترائي موقعا به موجود آهن: انٽرنيٽ جي وڌندڙ رسائي عالمي مارڪيٽن تائين سڌي رسائي آن لائن تعليم جا وسيع ذريعا 👉 تنهنڪري، مسئلو موقعن جي کوٽ نه، پر صحيح رهنمائي ۽ مهارتن جي کوٽ آهي. ۱. انفارميشن ٽيڪنالاجي: مستقبل جو مرڪز (الف) ساف...

About Dr. Zulfiqar Ali Behan – Educationist & Researcher

Image
  Dr Zulifiqar Behan  Dr. Zulfiqar Ali Behan – Educationist & Researcher Welcome to My Academic Profile Dr. Zulfiqar Ali Behan is a renowned educationist, researcher, and Sindhi language expert from Pakistan. With extensive experience in curriculum development, teacher education, and academic leadership, he has contributed significantly to educational reforms and research. His work focuses on improving educational quality, promoting language education, and developing modern curricula aligned with international standards. 🔹 Curriculum Development 🔹 Teacher Education 🔹 Educational Policy 🔹 Sindhi Language Promotion Explore my research, publications, and academic contributions. About Me Dr. Zulfiqar Behan I am Dr. Zulfiqar Ali Behan, a scholar, educationist, and author with extensive experience in education sector leadership, curriculum design, and research. I have contributed to the development of B.Ed. programs and Sindhi language curriculum, along wit...

سنڌوءَ جي ٻلهڻ \ ڊولفن: حياتيات، ماحوليات، تحفظ ۽ سنڌ جي سڃاڻپ : ڊاڪٽر ذوالفقار بھڻ

Image
سنڌوءَ جي ٻلهڻ \ ڊولفن: حياتيات، ماحوليات، تحفظ ۽ سنڌ جي سڃاڻپ ڊاڪٽر ذوالفقار  بهڻ تعارف سنڌو درياهه صديون اڳ کان وٺي هن خطي جي زندگيءَ جو مرڪز رهيو آهي. هي درياهه نه رڳو زرعي، معاشي ۽ ثقافتي حوالي سان اهميت رکي ٿو، پر حياتياتي تنوع (Biodiversity) جي لحاظ کان به هڪ ناياب خزانو آهي. هن درياهه جي سڀ کان وڌيڪ منفرد ۽ ناياب مخلوقن مان هڪ آهي سنڌوءَ جي ڊولفن ، جيڪا دنيا ۾ صرف هن درياهه جي نظام ۾ ملندي آهي. سنڌوءَ جي ڊولفن، جنهن کي مقامي طور “ٻلهڻ” پڻ چيو ويندو آهي، نه رڳو هڪ جاندار آهي، پر سنڌ جي ماحولياتي سڃاڻپ ۽ قدرتي ورثي جي علامت آهي. ان جي بقا سنڌو درياهه جي صحت ۽ حياتياتي توازن سان سڌي طرح جڙيل آهي. سائنسي سڃاڻپ ۽ درجيبندي سنڌوءَ جي ڊولفن جو سائنسي نالو Platanista gangetica minor آهي. هي Mammalia (ٿڻين وارن جانورن) جي درجي سان تعلق رکي ٿي ۽ Cetacea آرڊر ۾ شامل آهي، جنهن ۾ ٻيون ڊولفن ۽ ويل مڇيون به شامل آهن. خاص خصوصيتون اکين جي گهٽ ترقي (تقريباً نابين) ڊگهو ۽ سنهڙو مُنهن (snout) لچڪدار جسم پاڻيءَ ۾ رهڻ جي مڪمل صلاحيت سنڌوءَ جي ڊولفن پنهنجي اکين سان ڏسڻ بدران “Ech...